TANIM:
Parmak emme küçük çocuklarda gözlenen baş parmağın veya diğer parmakların ağza götürülüp emilmesi davranışıdır. Parmak emmenin 2 yaş çocukların % 42 'sinde, 3 yaş çocukların % 46' sında, 4 yaş çocukların %37' sinde ortaya çıktığı saptanmıştır.
Parmak emme, normal çocuklarda herhangi bir psiko-patoloji olmaksızın 3-4 yaşına kadar görülen bir olgudur. Bebeklerin çoğu başparmaklarını yada diğer parmaklarını emerler. Zararsız bir davranış olan parmak emme; bebeklerin tümünde rastlanmaktadır. Bunun nedeni yeni doğan bebeklerin parmak emmeyi daha anne rahminde öğrenmiş bulunmaları ve doğuştan sahip oldukları en güçlü reflekslerden birinin emme refleksi olmasıdır.
ÖZELLİKLER:
- Bir yaşındaki çocukların yarısı parmaklarını emerler.
- 9 aydan itibaren uykuyla parmak emme arasında yakın bir ilişkinin olduğu, uykusu gelen bebeğin parmağını ağzına götürdüğü görülür. RITVEL adi verilen bu alışkanlık aylarca sürebilir.
- Çocukların 1 yasına kadar parmak emmesi yararlı ve normaldir.
- Çocuğu parmak emmeden alıkoymak için yapılan çalışmalar 3 yaşına kadar çocuk tarafından dirençle karşılanır.
- 18. ayda sıklaşan parmak emmenin 4 yaşında kaybolması beklenir.
- Çocuklar uykuya dalarken parmak emerler. 2 yaşında ki çocukların bir kısmı uykuya dalarken parmaklarını ağzına almak için direnirler. 3 yaşında bu alışkanlık kendiliğinden kaybolur. Parmak emme faaliyeti inanıldığından daha az diş düzensizliğine sebep olmaktadır.
- Parmak emme sıklığı okula başladığı sırada hızla azalır. 6-12 yaşlarında %12 oranında kazanılmış bir alışkanlık olarak devam eder..
- Eğer çocuk yürümeye başladıktan veya 1 yaşından sonrada parmağını emiyorsa bu çocuğun fazla yorgun, rahatsız, mutsuz, sıkıntılı, üzüntülü olduğunun belirtisidir.
- Parmak emme 5-6 yaşından sonra görülürse arzu edilmeyen bir alışkanlık haline gelir..
NEDENLER:
- Parmak emmenin uyum ile sıkı bir ilişkisi vardır.
- Bazı bebeklerde yeni dişlerinin çıkması,bazılarında ise zorlukla karşılaştıklarında,utanma ve sıkılma belirtisi olarak parmak emme görülür.
- Yeni doğan bebeklerin parmak emmeyi daha anne rahminde öğrenmiş bulunmaları ve doğuştan sahip oldukları en güçlü reflekslerden birinin emme refleksi olmasıdır.
- Okul çağında devam eden parmak emme davranışı psiko-sosyal faktörlerden kaynaklanabilir.
- Duygusal sorunlar parmak emme davranışında tetikleyici olabilmektedir.
ÖNERİLER:
- Çocuğun durumunun incelenmesi düzeltici tedbirlerin yalnız bir belirti olan parmak üzerinde değil bütün durumu düzeltmeye yöneltilmesi gerekir. Çünkü parmak emmenin asıl nedenleri ortadan kalkmadıkça çocuk parmak emmeye devam edecektir.
- Parmak emmeye başlayan veya bunu alışkanlık haline getirmiş çocuklara bu alışkanlıkları terk etmeleri için uygun olmayan tedbirlerin, cezaların uygulanması sonucu bir çok uyum ve duygusal problemlerin ortaya çıkmasının neden olabilir. Basit bir alışkanlığı terk ettirmek için uygulanan metotlar durumla ilgisi olmayan yeni ve kronik bazı uyum bozukluklarına sebep olabilir.
- Ailenin sosyal desteği ve çocukla olumlu iletişim tutumları rehabilitasyona yardımcı olacaktır.
- Sorunu çözmek için baskıcı ve aşırı disiplinli tutumlardan kaçının.
- Bu davranışı olmayan çocuklarla çocuğunuzu kıyaslamayın.
- Alaycı ve küçümseyici tavırlardan uzak durun.
- Durumun uzaması veya sık sık tekrarlaması halinde bir uzmandan yardım almak en doğru yaklaşım olacaktır.
Kaynak
Bu yazı 2003 yılında Türk Psikologlar Derneği tarafından hazırlanan 'Çocuk ve Genç Olmak' adlı kitapçıktaki Ahmet Faruk Keskinler' in yazısından alınmıştır.